Kalp Krizi

Kalp Krizine Genel Bakış

Filmlerde kalp krizleri daima çok bellidir. Aniden başlarlar, şiddetlidirler ve tipik olarak stresli bir an veya durumun sonucudurlar. Gerçekte kalp krizleri hep bu kadar ani veya dramatik değildir. Hatta çoğu kalp krizi sadece hafif göğüs ağrısı ve rahatsızlıkla yavaş yavaş başlar ve birçok kişinin çok geç oluncaya kadar belirtileri dikkate almamasına neden olur.

Bir kalp krizi genellikle A.B.D.’de hem erkek hem kadınlarda önde gelen ölüm nedeni olan koroner arter hastalığı (KAH) sonucunda gelişir. Amerika’da her 25 saniyede bir birisinde bir kalp krizi veya koroner olay görülecektir ve her yıl yaklaşık 1.2 milyon yeni ve tekrarlayan kalp krizi oluşur. Neyse ki çabuk davranma, ilaçlar, girişimsel işlemler ve cerrahinin bir kombinasyonu sayesinde kalp krizleri tedavi edilebilir.

Kalp Krizi Nedir?

Miyokard enfarktüsü olarak da bilinen kalp krizi temel olarak kalbe kan akışı tıkandığında oluşur. Kalbe oksijenden zengin kan akmadığında kalp kasının bazı kısımları kalıcı olarak hasar görebilir ve ölmeye başlayabilir. Bir kalp krizi Amerika Birleşik Devletleri’nde hem erkek hem kadınlarda ölümün önde gelen nedeni olan koroner arter hastalığı (KAH) sonucunda oluşur. KAH, arterlerin duvarlarında plak birikmesiyle karakterize bir durumdur. Bir plak parçası koptuğunda bölgede kan pıhtıları oluşur ve kanın (ve oksijenin) tıkalı arterin kan götürdüğü kalp kısımlarına akmasını önler.

Kalp krizleri hemen tedavi edilmezse ölümcül olabilir. Hasar yeri ve miktarı tıkalı arterin konumu, tıkanıklıktan etkilenen kalp bölgesinin büyüklüğü ve ayrıca belirtilere başlayıp tedaviye başlaması arasındaki süreye bağlıdır. Bazen bir kalp krizi kalbin pompalamak için çabalarken düzensiz şekilde atmasına neden olur. Kardiyo Pulmoner Resüstasyon ve Otomatik Eksternal Defibrilatörler (AED’ler) sıklıkla bir kalp krizi sırasında kalbin elektriksel sistemini tekrar normal ritme döndürmek için kullanılır.

Kalp Krizi Belirtileri

Bir kalp krizinin belirtileri herkesle aynı değildir. Bazen kalp krizleri aniden başlar ve çok ağrılıdır ama çoğu zaman hafif rahatsızlıkla yavaş bir şekilde başlarlar.

Amerikan Kalp Derneği (American Heart Association) uyarınca bir kalp krizinin en sık görülen belirtileri aşağıda liste halinde verilmiştir.

Göğüs Ağrısı veya Rahatsızlığı

Çoğu kalp krizinde bu rahatsızlık (anjina olarak da bilinir) kalbin ortasında hissedilir ve tipik olarak birkaç dakikadan uzun sürer veya geçip bir daha oluşmaz.

Başka Bölgelerde Ağrı veya Rahatsızlık

Bir kalp krizinin başlaması üst vücudun bir veya iki kol, sırt, sol omuz, boyun, çene veya mide gibi kısımlarında ağrıyla ilişkili olabilir.

Nefes Darlığı

Bir kalp krizi yaşayan birisinde göğüs rahatsızlığıyla birlikte veya hemen öncesinde nefes darlığı olabilir

Diğer Olası Belirtiler

  • soğuk terleme
  • bulantı
  • baş dönmesi

Erkekler ve Kadınlarda Belirtiler

Bazen erkekler ve kadınlar farklı kalp krizi belirtileri yaşarlar. Her iki cinste en sık belirti göğüs ağrısıdır ama kadınlar da nefes darlığı, bulantı ve özellikle sırt ve çene olmak üzere vücudun başka kısımlarında ağrı hissetme olasılığı daha yüksektir.

Belirtileri Çabuk Ele Alma

En önemlisi herhangi bir kalp krizi belirtisi yaşarken hemen yardım istemektir. Kalp krizi tedavileri belirtiler oluştuktan sonra bir saat içinde başlatılırsa en etkilidirler. Birçok kişi bir kalp krizinin belirtilerini çok uzun süre görmezden gelir ve sonuç ölümcül olabilir. Hemen tıbbi yardım almak ve hastaneye hızlı bir şekilde gitmek üzere acil servisi arayın.

Kalp Krizi Tedavileri

Bir kalp krizini tedavi etmenin en önemli yanı hızdır. Yardım ve tedavi almak üzere ne kadar hızlı davranırsanız sağ kalma ve tam iyileşme olasılığınız o kadar yüksektir. Siz veya birlikte olduğunuz birisi kalp krizi belirtileri yaşıyorsa hemen acil servisi arayın.

Acil Tedavi Hedefleri

Acil personel tanı konmadan bile bir kalp krizini tedavi edebilecek belirli tedavileri sağlamak üzere eğitimlidir. Bu tedavilerin amaçları arasında şunlar vardır:

  • kalp atımını stabil duruma getirme
  • arterlerdeki kan pıhtılarını parçalama
  • daha fazla pıhtılaşmayı önleme
  • göğüs ağrısını azaltma

Kardiyo Pulmoner Resüstasyon (CPR) ve Otomatik Eksternal Defibrilatörler (AED’ler) sıklıkla kalbin elektriksel sistemini tekrar normal ritme döndürmek için kullanılır. Morfin, oksijen, aspirin ve nitrogliserin tipik olarak kalp krizi belirtileri başladıktan sonra ilk 30 dakika içinde daha fazla pıhtılaşmayı önlemek ve ağrıyı tedavi etmek üzere kullanılırlar.

Krizden Sonra Tedavi

Hastaneye gelip kalp krizi tanısı konduğunda durumunuzun ciddiyeti tedavi planını belirler. Birçok farklı kalp krizi tedavisi tipleri vardır ve bunlara ilaçlar, girişimsel işlemler ve cerrahi dahildir.

Tipik olarak ilk tedavi seçeneği kalp krizinin tabiatına bağlı olarak ilaçlar ve diğer işlemlerdir. Bir kalp krizini tedavi etmenin en sık kullanılan yolları arasında şunlar vardır:

Tromboliz

Bu işlem bir kalp krizinden sonraki üç saat içinde yapılır. Kana kan pıhtılarını etkin bir şekilde çözen bir madde enjekte edilmesiyle yapılır ve kanın tekrar koroner arter içinde akmasını mümkün kılar.

Anjiyoplasti Stenti

Bir anjiyoplasti koroner arterleri kalbe kan akışını tekrar oluşturmak üzere açmaya yardımcı olan bir kardiyak kateterizasyon tipidir. Amerika Birleşik Devletleri’nde her yıl bir milyondan fazla kişiye bu işlem yapılır. Bir anjiyoplasti işlemi sırasında ucunda bir balon bulunan küçük bir tüp (kateter de denir) arterler içine genellikle kasık bölgesindeki bir damar veya bilekte başlayan bir arter içinden yönlendirilir. Balon genişletildiğinde plak kısmını uzağa iter, arteri genişletir ve kalbe tekrar kan akışının dönmesini mümkün kılar. Bazen bir anjiyoplasti işlemi sırasında arter duvarlarını destekleyip gelecekte daralma veya tıkanıklık oluşma olasılığını azaltmak için arter içine stent adı verilen küçük bir ağ tüp yerleştirilir.

Koroner Arter Bypass Cerrahisi veya Grefti

Bypass cerrahisi ciddi bir kalp krizinden sonra kalbe kan akışını tekrar oluşturmanın başka bir sık kullanılan ve etkili yoludur. Cerrahi sırasında vücudun başka kısımlarından arterler veya venler (greftler denir) kanın tıkalı arter etrafından akmasını sağlamak üzere alternatif yollar oluşturmak için kullanılır. Kullanılan greftlerin sayısı kaç arterin tıkalı olduğuna bağlıdır. Örneğin bir üçlü bypass cerrahisinde üç tıkalı arteri tedavi etmek için üç greft kullanılır.

Kalp Krizi Alternatif Tedavileri

Kalp krizi belirtileri bulunduğunda uygun alternatif tedavi yoktur. Bir kalp krizinin belirtileri kalp krizi nedeniyle minimal uzun dönemli sonuçlarla yaşamı sürdürme açısından en yüksek olasılığa sahip olmak için hemen tıbbi yardım gerektirir. Bir kalp krizi yaşamı tehdit edici bir olaydır ve hemen eğitimli acil tıp uzmanları tarafından ele alınmalıdır.

Ancak yaşam tarzı değişikliklerini içeren alternatif tedaviler kalp sağlığınızı arttırıp kalp krizi riskinizi azaltabilir. Kalp krizi riskinizi azaltmak için herhangi bir alternatif yöntemi denemeden önce daima doktorunuza danışın. En önemlisi, sağlıklı bir diyet ve yaşam tarzının sağlıklı bir kalbi devam ettirmek açısından şart olduğunu unutmayın.

Aşağıdaki tedaviler bir kalp krizi sırasında kullanılmamalıdır ama bir kalp krizi geçirdikten sonra bir holistik tedavi planının bir parçası olabilirler veya bir koroner olay geçirmenizi azaltmak için kullanılabilir.

Meditasyon

Çalışmalar günlük meditasyonun koroner arter hastalığı ve kalp krizi risk faktörlerinden biri olan kan basıncını azaltabileceğini göstermiştir. Meditasyon bir relaksasyon tedavisidir ve rahat bir şekilde oturup gözlerinizi kapatarak ve bir kelime veya sözü yaklaşık yirmi dakika tekrarlayarak yapılır. Araştırmacılar meditasyon sırasında elde edilen vücut ve zihin bağlantısının stresi ve kan basıncını azaltmaya yardımcı olabileceğini iddia etmektedir.

Besin Tedavisi

Sağlıklı bir diyet kalp sağlığının gerekli bir kısmıdır ve koroner arter hastalığını ve kalp krizini önlemekte çok önemlidir. Kalp sağlığı açısından belirli gıdalar ve otların rolünü inceleyen birçok çalışma vardır ama genel olarak meyveler, sebzeler, tam tahıllar ve yağsız proteinlerden zengin bir diyet kullanımı sağlıklı bir kalbi sürdürmenin etkin bir yoludur.

Omega-3 Yağları

Ayrıca Amerikan Kalp Derneği (American Heart Association) haftada en az iki kez omega-3 yağ asitleri yenmesini önerir çünkü bu tür yağın kalp hastalığı riskini azalttığı ispatlanmıştır. Mevcut koroner arter hastalığı olmayan kişiler günde 500 mg omega-3 yağ asidi almalıdır ve bilinen koroner arter hastalığı olan kişiler kalp krizi ve aritmi riskini azaltmak için günde 1000 mg almalıdır. Amerikalıların yüzde 90’ına kadarı diyetlerinde yeterli omega-3 yağ asidi almaz ve bu nedenle yeterli alımı sağlamak üzere takviye alınması uygundur.

Fitosteroller

Fitosteroller bitkilerde doğal olarak bulunabilen kimyasallardır. Başka bir besin takviyesi olan fitosterollerden günde 2-3 gram tüketmenin kolestrol seviyelerini yüzde 10 ile 15 azalttığı gösterilmiştir. Ortalama Amerikalı günde yaklaşık 750 mg fitosterol yer ve bu nedenle diyette fitosterollerin etkilerinden tam olarak faydalanabilmek için genel olarak besin takviyeleri gereklidir.

Kaynak: tr.healthline.com

***Önemli Not: Bu sitedeki tüm yazılar sadece bilgilendirme amaçlıdır, kaynak gösterilen sitelerden alınmıştır. Hiçbiri doktor tavsiyesi değildir ve size bir hastalığın tanısını koydurmaz. Eğer bahsedilen hastalıklardan birinin sizde var olduğunu düşünüyorsanız lütfen doktorunuza başvurunuz. Yazılardan dolayı hiçbir şekilde sitemiz sorumlu gösterilemez.