Hepatit C

Hepatit C’ye Genel Bakış

Hepatit C karaciğerde enflamasyon ve enfeksiyona neden olan bir hastalıktır. Bu hastalık Hepatit C virüsü ile (HCV) enfekte olduktan sonra gelişir.

İki türlü hepatit C vardır: akut ve kronik. Akut hepatit C belirtilerin hızla başlamasına neden olurken kronik hepatit C birkaç ay içinde gelişir ve belirtiler başlangıçta belirgin olmayabilir. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) dünyada 130 – 170 milyon kişide kronik hepatit C olduğunu belirtmektedir (DSÖ).

Hepatit A ve B’nin aksine hepatit C için aşı yoktur ama geliştirmek için çabalar devam etmektedir. Hepatit C çok bulaşıcıdır ve bu kadar çok sayıda kişide hastalığın olma nedeni budur. DSÖ uyarınca bu hastalık dünya çapında bulunur ve en yüksek kronik hepatit C vakası yüzdesi Mısır’dadır (DSÖ).

Bulaşma

Hepatit C, hepatit C virüsü ile kontamine kan yoluyla bulaşır.

Şu şekilde bulaşabilir:

  • organ nakilleri
  • kan nakilleri
  • kişisel maddeleri paylaşma (jiletler, diş fırçaları)
  • kontamine kana dokunma
  • uyuşturucu iğnelerini paylaşma
  • doğum sırasında anneden bebeğe

Bazı hepatit tipleri cinsel olarak bulaşır ama hepatit C’nin cinsel olarak geçme olasılığı diğer tiplerden daha azdır.

 Nedenler

Hepatit C, hepatit C virüsü ile enfekte olduktan sonra gelişir. Hepatit C için yüksek risk altında olan kişiler arasında şunlar vardır:

  • 1992’den önce kan nakli yapılmış olanlar
  • bir organ nakli yapılmış olanlar
  • 1987’den önce pıhtılaşma faktörü konsantreleri veya başka kan ürünleri alanlar
  • uzun bir süre hemodiyaliz tedavisi alanlar
  • hepatitli bir anneden doğanlar
  • enfekte kanla kontamine ilaç iğneleri kullananlar
  • Yasadışı ilaçları enjekte edenler

Belirtiler

Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (Centers for Disease Control and Prevention) (CDC) hepatit C’li kişilerin yüzde 80’inde bir belirti olmadığını belirtmektedir (CDC). Bu doğru olsa da bazıları aşağıdakiler gibi hafif ila şiddetli belirtilerden yakınır:

  • ateş
  • koyu renkli idrar
  • iştah kaybı
  • karında rahatsızlık veya ağrı
  • eklem ağrısı
  • sarılık

Belirtiler hemen ortaya çıkmayabilir ve ortaya çıkmaları altı ila yedi hafta sürebilir.

Tanı

Tek başına belirtilerle doktorunuz size hepatit C tanısı koyamayabilir. Hepatit C’ye maruz kaldıysanız doktorunuza belirtmek çok önemlidir.

Doktorunuz sizde bu durum olduğunuzdan şüpheleniyorsa hepatit C virüsünün bulgularını kontrol etmek üzere bir dizi kan testi isteyebilir. Kan testleri ayrıca kanınızdaki hepatit C virüsü miktarını ölçebilir. Enfekteyseniz bir genotipleme testi hangi tedavinin sizde işe yarayacağını görmek için kullanılabilir.

Doktorunuz karaciğer hasarınız olabileceğini düşünüyorsa bir karaciğer fonksiyon testi isteyecektir. Bu test idrar ve kanınızı karaciğerinizdeki enzimlerin artmış olması bulguları açısından kontrol eder. Bu işlem doktorunuzun herhangi bir hasarın olup olmadığını belirlemesine yardımcı olur.

Karaciğer hasarı için kontrol yapmak içinde kullanılabilecek başka bir test bir karaciğer biyopsisidir. Bir karaciğer biyopsisi doktorun karaciğerinizden az miktarda doku alması ile yapılır. Doku sonra hücre anormallikleri açısından test edilir.

Tedavi

Hepatit C’yi tedavi etmek için birkaç seçenek vardır ama tedavi genellikle ciddi karaciğer tutulumu ve nedbeleşmesi olan ve tedaviyi önleyen başka bir hastalığı olmayan kişiler için kullanılır. Doktorunuz antiviral tedavi zarardan çok fayda sağlayacaksa bunu belirleyebilir. Doktorlar vücudunuzun hastalıkla savaşmak için gerekli enerjiyi kazanmasına yardımcı olmak amacıyla yatakta istirahat önerir.

Ayrıca malnütrisyon veya dehidratasyon gelişmesini önlemek için bir beslenme planı oluşturabilirler. Mayo Clinic uyarınca hepatit C olan bazı kişiler sadece hafif karaciğer bozuklukları olduğundan tedavi gerektirmez. Bu durumda doktorunuz muhtemelen karaciğer fonksiyonunuzu düzenli kan testleriyle izlemek isteyecektir.

Komplikasyonlar

Hepatit C komplikasyonları şunlardır:

  • karaciğerde nedbeleşme
  • karaciğer kanseri
  • karaciğer nakli

Hepatit C komplikasyonları genellikle kronik hepatit C nedeniyle gelişir.

Önleme

Hepatit C virüsünü kapmayı şu şekilde önleyin:

  • yüzeylere temas ettikten veya kişilerin elini sıktıktan sonra mutlaka ellerinizi yıkamak
  • cinsel partnerinizi hepatit C açısından test ettirmek
  • yasadışı ilaçların kullanılmasından kaçınmak
  • herhangi birisiyle iğne paylaşımından kaçınmak

Kaynak: tr.healthline.com

***Önemli Not: Bu sitedeki tüm yazılar sadece bilgilendirme amaçlıdır, kaynak gösterilen sitelerden alınmıştır. Hiçbiri doktor tavsiyesi değildir ve size bir hastalığın tanısını koydurmaz. Eğer bahsedilen hastalıklardan birinin sizde var olduğunu düşünüyorsanız lütfen doktorunuza başvurunuz. Yazılardan dolayı hiçbir şekilde sitemiz sorumlu gösterilemez.